mity o pompach ciepła

O pompach ciepła mówi się dziś bardzo dużo. To urządzenia, które szturmem zdobyły polski rynek, szczególnie w nowych domach jednorodzinnych. Niestety, wraz z popularnością pojawiło się też mnóstwo powtarzanych opinii, które nie zawsze mają wiele wspólnego z rzeczywistością. W Velit System często spotykamy inwestorów, którzy przychodzą do nas z wątpliwościami wynikającymi właśnie z takich mitów. Dlatego postanowiliśmy rozprawić się z popularnymi stereotypami i pokazać, co naprawdę wynika z prawa, praktyki i doświadczenia.

Jeśli dopiero zaczynasz przygodę z tym tematem i chcesz lepiej zrozumieć, jak działa pompa ciepła, zajrzyj do naszego wpisu:
Co to jest i jak działa pompa ciepła? Zrozumiały poradnik!

Mit 1: Pompa ciepła działa tylko w nowych, bardzo szczelnych domach

To jeden z najczęściej powtarzanych poglądów. Rzeczywiście, pompy ciepła najlepiej sprawdzają się w budynkach energooszczędnych, ale nie oznacza to, że starsze domy są z góry wykluczone. Kluczem jest audyt energetyczny i rzetelne obliczenia zapotrzebowania na ciepło. W wielu przypadkach wystarczy dodatkowa termomodernizacja, czyli docieplenie stropu czy wymiana okien, aby pompa ciepła pracowała efektywnie.
Od strony przepisów również nie ma zakazu stosowania pomp ciepła w starszych budynkach. Warunki Techniczne WT2021 mówią jedynie o tym, że nowo budowane domy muszą osiągać wskaźnik EP ≤ 70 kWh/(m² x rok). Modernizowane obiekty nie mają tak restrykcyjnych wymagań, dlatego montaż pompy jest często świetnym sposobem na poprawę bilansu energetycznego. Z doświadczenia wiemy, że klienci, którzy wcześniej korzystali z kotłów węglowych, a teraz decydują się na pompę w starszym domu, zyskują nie tylko oszczędność na ogrzewaniu, ale też komfort i bezpieczeństwo.

Mit 2: Pompa ciepła przestaje grzać, gdy na dworze jest mróz

To obawa, którą słyszymy praktycznie co tydzień. Tymczasem nowoczesne powietrzne pompy ciepła pracują stabilnie nawet przy temperaturach -20°C, a gruntowe niezależnie od pogody, bo korzystają z energii zakumulowanej w ziemi. Różnicę robi tu jedynie efektywność: im niższa temperatura, tym więcej energii elektrycznej zużywa sprężarka, ale ogrzewanie wciąż działa.
Polskie przepisy nie ograniczają stosowania pomp ciepła ze względu na klimat. Ważne jest jedynie, aby projektant dobrał moc urządzenia zgodnie z obliczeniami Zapotrzebowania na Ciepło (tzw. OZC budynku) i przewidział tzw. źródło szczytowe (np. grzałkę elektryczną), które wspiera pompę w najbardziej ekstremalnych warunkach. Z punktu widzenia użytkownika oznacza to, że pompa ciepła nie zostawia go bez ogrzewania nawet w największe mrozy. W praktyce wystarczy odpowiednio dobrany model, a komfort cieplny jest zachowany niezależnie od pogody.

Mit 3: Pompa ciepła jest za głośna

Kolejny stereotyp to przekonanie, że pompa ciepła będzie hałasować i przeszkadzać domownikom czy sąsiadom. Faktem jest, że urządzenie generuje dźwięk, głównie z wentylatora i sprężarki, ale nowoczesne modele pracują znacznie ciszej niż starsze konstrukcje. Poziom hałasu jednostki zewnętrznej mieści się zazwyczaj w granicach 35–45 dB(A) w trybie nominalnym. W Polsce dopuszczalne poziomy hałasu w środowisku reguluje rozporządzenie Ministra Środowiska z 14 czerwca 2007 r. Dla terenów zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, w przypadku źródeł hałasu innych niż drogi i linie kolejowe (np. jednostki zewnętrzne pomp ciepła czy klimatyzatorów), limity wynoszą zazwyczaj 50 dB(A) w porze dnia i 40 dB(A) w porze nocnej. Odpowiednia lokalizacja jednostki i zastosowanie podstaw antywibracyjnych pozwalają bez problemu zmieścić się w tych normach. Z naszego doświadczenia wynika, że dobrze zaprojektowana i zamontowana instalacja praktycznie nie zwraca na siebie uwagi. Częściej słyszymy od klientów, że obawiali się hałasu, a po uruchomieniu są pozytywnie zaskoczeni ciszą.

Mit 4: Montaż pompy ciepła może zrobić każdy instalator

To niebezpieczny mit. Fakty są takie, że montaż pompy ciepła może przeprowadzić wyłącznie firma z certyfikatem F-gazowym. Dodatkowo technicy muszą posiadać indywidualne uprawnienia wydane przez certyfikowaną jednostkę. Od 2025 roku weszły w życie zaostrzone przepisy wynikające z rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/573. Zgodnie z nimi instalacje zawierające F-gazy – w tym pompy ciepła – podlegają szczegółowej dokumentacji serwisowej i częstszym kontrolom szczelności. Oznacza to, że legalny i bezpieczny montaż może wykonać wyłącznie certyfikowany instalator, który zna aktualne przepisy i działa zgodnie z prawem. Jak podkreślamy swoim klientom:

„W naszej pracy łączymy wiedzę inżynierską z praktyką – dzięki temu nasi klienci mają pewność, że instalacja będzie działać bezpiecznie, efektywnie i zgodnie z obowiązującymi przepisami” (źródło velit.pl).

To właśnie certyfikaty i rzetelność wykonania odróżniają specjalistę od przypadkowego instalatora.

Mit 5: Pompa ciepła nie nadaje się do ciepłej wody użytkowej

Niektórzy uważają, że pompa ciepła jest dobra tylko do ogrzewania pomieszczeń, a do ciepłej wody i tak trzeba używać innego źródła. To nieprawda. Większość nowoczesnych urządzeń to systemy „all-in-one”, które podgrzewają wodę w zasobniku z taką samą skutecznością jak kotły gazowe.
Polskie przepisy nie ograniczają stosowania pomp ciepła do przygotowania ciepłej wody użytkowej. Ważne jest jednak, aby w instalacji osiągać temperaturę min. 55°C – to standard higieniczny chroniący przed rozwojem bakterii Legionella. Nowoczesne pompy ciepła mają wbudowane programy dezynfekcji termicznej, dzięki czemu spełniają te wymagania i zapewniają bezpieczeństwo użytkownikom. W praktyce użytkownik pompy nie odczuwa różnicy, poza jedną: koszty eksploatacji są niższe niż w przypadku tradycyjnych źródeł ciepła. To kolejny przykład, jak stereotyp rozmija się z rzeczywistością.

Mit 6: Pompa ciepła to jednorazowy wydatek, potem można zapomnieć o serwisie

Niektórzy sądzą, że skoro pompa ciepła nie spala paliwa i nie ma komina, to nie wymaga żadnej obsługi. To poważny błąd. Zgodnie z przepisami dotyczącymi F-gazów, w zależności od rodzaju czynnika chłodniczego i jego ilości wyrażonej w ekwiwalencie CO₂, urządzenie może podlegać obowiązkowym kontrolom szczelności. Takie przeglądy muszą być wykonywane przez certyfikowanych serwisantów i – jeśli urządzenie przekracza progi rejestracji – dokumentowane w Centralnym Rejestrze Operatorów.

Praktyczna ściąga czynników chłodniczych w pompach ciepła i klimatyzacji:

• R32 (GWP≈675): próg 5 tCO₂e to ok. 7,4 kg czynnika – wiele małych monobloków nie przekracza, więc nie wymagają CRO ani obowiązkowych kontroli (mimo że przeglądy gwarancyjne nadal mają sens).
• R410A (GWP≈2088): próg 5 tCO₂e to ok. 2,4 kg – część urządzeń go przekroczy, więc CRO i kontrole szczelności będą obowiązkowe.
• R290 (propanu) nie obejmuje rozporządzenie F-gazowe (to nie F-gaz), więc CRO/F-gaz nie dotyczy; pozostają jednak wymogi bezpieczeństwa dla czynników palnych.

Poza tym regularna konserwacja, w tym czyszczenie wymienników, kontrola pracy sprężarki czy sprawdzanie automatyki, to gwarancja długowieczności i wysokiej sprawności instalacji. Profesjonalna firma serwisowa wykryje usterki wcześniej, zanim doprowadzą do kosztownych napraw. W Velit oferujemy klientom harmonogram przeglądów, który obejmuje zarówno wymagania prawne, jak i dobre praktyki eksploatacyjne. Dzięki temu pompa ciepła działa niezawodnie, a inwestor nie musi obawiać się awarii w środku sezonu grzewczego.

Mity o pompach ciepła wciąż są powtarzane i najprawdopodobniej będą krążyć dalej. W rzeczywistości, pompy ciepła to nowoczesne, sprawdzone i zgodne z polskimi przepisami rozwiązania, które świetnie sprawdzają się w różnych warunkach. Jeśli mieszkasz w regionie lub planujesz budowę domu na Lubelszczyźnie, sprawdź, jak działają nasze pompy ciepła Zamość – doradzimy, dobierzemy i zamontujemy system dopasowany do Twojego budynku. Rozmowa ze specjalistą to najlepszy sposób, by oddzielić fakty od mitów.